Từ 01/7/2026, người mua hàng có thêm “quyền” mới: tố giác người bán không xuất hóa đơn và có thể được thưởng tiền. Quy định này nằm trong Nghị định 254/2026/NĐ-CP về hóa đơn, chứng từ điện tử. Bài viết giải thích mức thưởng, kênh tố giác, những trường hợp cửa hàng thật sự phải lập hóa đơn và việc hộ kinh doanh, doanh nghiệp nên làm để tránh rủi ro.

Tố giác không xuất hóa đơn
Tố giác không xuất hóa đơn

Quy định thưởng tố giác không xuất hóa đơn

Nội dung Thông tin
Văn bản Nghị định 254/2026/NĐ-CP về hóa đơn, chứng từ điện tử
Hiệu lực 01/7/2026
Điều khoản Khoản 1 Điều 41
Hành vi bị tố giác Người bán không lập hóa đơn hoặc không giao hóa đơn cho người mua theo quy định
Mức thưởng Không quá 10% số tiền phạt thu được, tối đa 10 triệu đồng/vụ
Kênh tiếp nhận Ứng dụng eTax Mobile, Cổng dịch vụ công, thư điện tử, hệ thống điện tử của cơ quan thuế, trực tiếp hoặc bằng văn bản

Mục tiêu của quy định là khuyến khích người tiêu dùng cùng giám sát việc lập hóa đơn, nhất là trong bán lẻ, ăn uống, dịch vụ — nơi trước đây nhiều giao dịch không có hóa đơn.

Người mua tố giác như thế nào?

  1. Giữ bằng chứng giao dịch: phiếu tính tiền, biên nhận chuyển khoản, ảnh chụp đơn hàng, thời gian, địa điểm mua.
  2. Chọn kênh tố giác: phổ biến nhất là ứng dụng eTax Mobile hoặc Cổng dịch vụ công; cũng có thể gửi thư điện tử hoặc nộp trực tiếp tại cơ quan thuế.
  3. Cung cấp thông tin: tên, địa chỉ người bán, nội dung giao dịch, giá trị, bằng chứng.
  4. Cơ quan thuế xác minh và xử lý theo quy định; người tố giác được thưởng nếu đủ điều kiện sau khi có quyết định xử phạt.

Thông tin người tố giác được bảo vệ theo quy định về tố cáo. Thủ tục chi tiết, mẫu đơn nên theo hướng dẫn hiện hành của cơ quan thuế.

Lưu bằng chứng giao dịch khi mua hàng
Lưu bằng chứng giao dịch khi mua hàng

Cửa hàng nào phải lập hóa đơn cho khách?

Không phải mọi người bán đều thuộc diện bắt buộc dùng hóa đơn điện tử. Năm 2026:

  • Doanh nghiệp: phải lập hóa đơn khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ theo quy định.
  • Hộ kinh doanh doanh thu trên 1 tỷ đồng/năm: thuộc diện dùng hóa đơn điện tử (có mã của cơ quan thuế hoặc khởi tạo từ máy tính tiền).
  • Hộ kinh doanh doanh thu từ 1 tỷ trở xuống: chưa bắt buộc dùng hóa đơn điện tử theo Nghị định 141/2026 — xem hộ kinh doanh doanh thu dưới 1 tỷ.
  • Một số trường hợp không bắt buộc lập hóa đơn điện tử được liệt kê tại Điều 7 Nghị định 254/2026.

Người bán thuộc diện phải lập hóa đơn thì phải lập kể cả khi khách không yêu cầu. Khách lẻ không cung cấp thông tin thì ghi “Bán cho người tiêu dùng” — không phải lý do để bỏ qua hóa đơn.

Hậu quả khi không lập, không giao hóa đơn

  • Bị xử phạt vi phạm hành chính về hóa đơn theo nghị định xử phạt hiện hành; có thể bị truy thu thuế nếu che giấu doanh thu.
  • Bị kiểm tra, đối chiếu doanh thu khai thuế với dữ liệu thanh toán, tố giác.
  • Mất uy tín với khách hàng, nhất là khách doanh nghiệp cần hóa đơn hợp lệ.
  • Với một số ngành có điều kiện, vi phạm hóa đơn có thể ảnh hưởng đến giấy phép kinh doanh.

Hộ kinh doanh, doanh nghiệp nên làm gì?

1. Xác định đúng nghĩa vụ

Theo dõi doanh thu lũy kế để biết khi nào vượt 1 tỷ đồng/năm — xem kê khai thuế hộ kinh doanh.

2. Xuất hóa đơn ngay tại quầy

Với bán lẻ, ăn uống, dùng hóa đơn khởi tạo từ máy tính tiền kết nối phần mềm bán hàng: khách thanh toán xong là có hóa đơn, không phải lập tay. Xem cách chọn phần mềm tính tiền.

3. Giao hóa đơn cho khách

Gửi qua email, tin nhắn, mã tra cứu in trên phiếu — để khách dễ nhận và tra cứu. Xem tra cứu hóa đơn điện tử.

4. Lập đúng thời điểm

Bán hàng hóa: lập khi chuyển giao hàng; dịch vụ: khi hoàn thành hoặc khi thu tiền trước. Tiền đặt cọc dịch vụ chưa phải lập hóa đơn — xem tiền đặt cọc có phải xuất hóa đơn.

5. Đào tạo nhân viên thu ngân

Nhân viên phải biết xuất hóa đơn cho mọi giao dịch thuộc diện, không tự ý bỏ qua khi khách “không lấy hóa đơn”.

Cửa hàng xuất hóa đơn đầy đủ cho khách
Cửa hàng xuất hóa đơn đầy đủ cho khách

Câu hỏi thường gặp

Tố giác không xuất hóa đơn được thưởng bao nhiêu?

Theo Điều 41 Nghị định 254/2026, mức thưởng không quá 10% số tiền phạt thu được, tối đa 10 triệu đồng mỗi vụ.

Mua ở quán nhỏ không được xuất hóa đơn thì tố giác được không?

Chỉ là vi phạm nếu người bán thuộc diện phải lập hóa đơn. Hộ kinh doanh doanh thu từ 1 tỷ trở xuống hiện chưa bắt buộc dùng hóa đơn điện tử.

Khách không lấy hóa đơn thì người bán có phải lập không?

Có, nếu người bán thuộc diện phải lập hóa đơn. Khách không cung cấp thông tin thì ghi “Bán cho người tiêu dùng”.

Quy định thưởng tố giác áp dụng từ khi nào?

Từ ngày 01/7/2026, khi Nghị định 254/2026/NĐ-CP có hiệu lực.

Xuất hóa đơn đầy đủ, nhẹ nhàng với Home Casta

Phần mềm hóa đơn điện tử Home Casta kết nối phần mềm bán hàng để xuất hóa đơn ngay khi khách thanh toán, gửi hóa đơn qua email/tin nhắn và đồng bộ sổ sách — giúp cửa hàng không bỏ sót hóa đơn.

Gọi/Zalo 0941.111.286, hoặc xem phần mềm hóa đơn điện tử Home Casta và phần mềm bán hàng.

*Bài cập nhật đến ngày 16/11/2026 theo Nghị định 254/2026/NĐ-CP; mức phạt và thủ tục tố giác cụ thể nên đối chiếu văn bản xử phạt và hướng dẫn hiện hành của cơ quan thuế.

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *